Star Trek van Gene Roddenberry –1– hoe het begon

TOS Enterprise in orbit PPAan de basis van de legendarische tv-serie Star Trek lag de fantasie van één man: Gene Roddenberry. Het idee van de originele Star Trek-serie intussen is uitgegroeid tot een imperium van in totaal 5 tv-series, een tekenfilmserie, 13 bioscoopfilms en een bibliotheek aan boeken, stripverhalen, video games en fan films (door fans gemaakte films in het Star Trek universum). Maar wie was deze fantasievolle en veelzijdige man die achter het eerste verhaal zat?

Achtergrond van Gene Roddenberry

Gene Roddenberry 1939 PPGene Roddenberry werd op 19 augustus 1921 geboren in El Paso (Texas), maar zijn ouders verhuisden al snel naar Los Angeles waar zijn vader werkte als politieagent. Roddenberry groeide er op volgde er zijn schoolopleiding. Eenmaal volwassen zat hij 3 jaar op de politieacademie voordat hij zijn interesses verlegde naar vliegtuigbouw. Roddenberry behaalde al snel zijn vliegbrevet.

Gene Roddenberry in de Tweede Wereldoorlog

Gene Roddenberry tijdens WO II PPEen paar maanden voordat de V.S. door de Japanse aanval op Pearl Harbour betrokken raakte in de Tweede Wereldoorlog nam Roddenberry vrijwillig dienst bij de Amerikaanse luchtmacht. Hij kreeg een intensieve vliegtraining in Kelly Field (Texas) en werd erna in de Stille Oceaan gestationeerd. Na de Amerikaanse verovering in 1942 van de door de Japanners bezette Britse Salomonseilanden, vloog de inmiddels 2e luitenant geworden Roddenberry vanuit Guadalcanal met een B-17 bommenwerper naar door Japan bezet gebied. In totaal deed hij mee aan ongeveer 89 missies. Roddenberry kreeg er een paar belangrijke militaire onderscheidingen voor: de Distinguished Flying Cross en de Air Medal.
In augustus 1943 raakte Roddenberry betrokken bij een ongeluk. Terwijl hij een keer opsteeg vanuit Espiritu Santo (behorend tot de Melanesische eilandengroep Vanuatu ten noordoosten van Australië) schoot het toestel van de startbaan en crashte in een aantal bomen. Door de ontstane brand kwamen 2 bemanningsleden om. Na een technisch onderzoek van het toestel werd Roddenberry van elke blaam gezuiverd, maar voor de rest van zijn militaire carrière bleef hij aan de grond. Hij bleef wel werkzaam bij de Amerikaanse luchtmacht, in de eerste plaats als ‘trouble shooter’ (problemen opsporen en oplossen) en in de tweede plaats als onderzoeker van de oorzaken van (militaire) vliegtuigongelukken.

Gene Roddenberry als piloot

Civil aeronautics awardNa de Tweede Wereldoorlog kreeg Roddenberry een baan bij Pan American World Airways en vloog o.a. van New York naar Kolkata (vroeger Calcutta, India) en naar Johannesburg (Zuid-Afrika). Het waren destijds de 2 langste vluchten van Pan-Am.
Tijdens een vlucht van Kolkata naar New York in juni 1947 raakte hij opnieuw betrokken bij een vliegtuig crash. Zijn toestel verloor twee motoren en vloog in de lucht in brand. Hij wist het toestel midden in de nacht in de Syrische woestijn aan de grond te zetten. 14 passagiers overleefden het echter niet, 11 waren ernstig gewond en slechts 8 bleven ongedeerd. Als de hoogste in rang organiseerde Roddenberry de redding van zoveel mogelijk passagiers uit het brandende wrak. Hij zond 2 ongedeerd gebleven Britten op pad om hulp te zoeken bij een licht, dat hij had gezien aan de overkant van de rivier de Eufraat. De Britten bereikten na enige tijd een militaire Syrische post, die een klein vliegtuig en versterkingen naar de crashsite stuurden. In de tussentijd bleek Roddenberry al zijn diplomatieke talenten nodig te hebben gehad om plaatselijke nomaden af te houden van het beroven van de dode en levende passagiers. Terug in de V.S. ontving hij een Civil Aeronautics onderscheiding voor zijn rol in de redding van de passagiers.
Roddenberry bleef daarna vliegen voor Pan-Am. Totdat hij voor het eerst het fenomeen tv zag. Hij herkende onmiddellijk het potentieel van het nieuwe medium en nam een klein jaar na de crash ontslag bij Pan-Am. Roddenberry besloot zich te concentreren op zijn schrijversdroom, maar dan gericht op het medium tv.

Gene Roddenberry als tv-schrijver

Nog in de jaren 1940 tijdens zijn verblijf in de Stille Oceaan begon Roddenberry al met schrijven. Verhalen, die hij verkocht aan luchtvaartbladen, gedichten en artikelen, die hij publiceerde in The New York Times. Na de oorlog (toen hij bij Pan American werkte) begon hij een literatuurstudie bij de Universiteit van Columbia (New York) om zijn kennis en de kwaliteit van zijn werk te vergroten.
Roddenberry’s droom om in 1948 als tv-schrijver aan de slag te gaan, spatte echter uiteen. De Amerikaanse tv stond nog in de kinderschoenen en men zat niet direct te wachten op onervaren schrijvers. Om de rekeningen te betalen en op advies van een vriend solliciteerde hij bij de politie van Los Angeles. In 1949 ging Roddenberry aan de slag eerst als verkeersagent en later als medewerker van de politiepersdienst. Hij schreef er o.a. de toespraken van de politiecommissaris en werd de politie-adviseur voor de nieuwe tv-serie Mr. District Attorney (Meneer de Aanklager). The_Lieutenant_Series,_Part_1Al gauw had hij een aantal afleveringen voor de show geschreven onder het pseudoniem Robert Wesley. Zijn politie-ervaringen bleken goud waard in zijn latere schrijverscarrière.
In zijn vrije tijd schreef Roddenberry voortdurend scripts voor allerlei shows en werd daar zo succesvol in dat hij uiteindelijk zijn politiepenning inleverde en als freelance schrijver aan de slag ging. Het loonde: in 1958 ontving hij de Writers Guild Award (prijs van het schrijversgilde) voor het beste script (in de toen populaire, maar voor ons onbekende serie Have Gun, Will Travel.
Roddenberry creëerde vervolgens zijn eerste eigen serie: The Lieutenant (De luitenant) met Gary Lockwood en Robert Vaughn. De serie (1963-1964) vertelde het verhaal van een jonge man die allerlei levenslessen leert terwijl hij dienst doet bij de Amerikaanse mariniers.

Gene Roddenberry en de geboorte van Star Trek

Roddenberry gooide het daarna over een andere boeg: science fiction. In 1966 bood hij de tweedelige pilot van Star Trek aan de tv-bazen aan. Ze werden echter als ‘te intellectueel’ voor tv-kijkers beschouwd en geweigerd. De volgende aflevering werd wel geaccepteerd. Langzaam maar zeker verwierf de serie over de bemanning van een ruimteschip op onderzoek in het universum een vaste schare fans. Toch mocht Roddenberry maar 3 seizoenen maken voordat de tv-zender met de serie stopte – tot groot ongenoegen van de fans. (Over Gene Roddenberry en de Star Trek-serie meer in deel 2.)

Gene Roddenberry en ander tv- en filmwerk

Genesis II Planet Earth PPNadat het Star Trek-avontuur (voorlopig) eindigde, ging Roddenberry verder met ander tv- en filmwerk. Hij produceerde de film Pretty Maids all in a Row (1971) met Rock Hudson, Angie Dickinson en Telly Savalas. Roddenberry bleef het SF-genre trouw door een aantal pilot-afleveringen voor nieuwe series te schrijven (o.a. Genesis II (1973) en Genesis II-Planet Earth (1974) over de aarde na Wereldoorlog III, The Questor Tapes (1974) over een androïde op zoek naar zijn maker, Strange New World (1975) en de SF-horror film Spectre in 1977). De tv-bazen zagen er steeds weinig in en de series werden vaak al na enkele afleveringen geschrapt.

Gene Roddenberry en onderscheidingen

Ondanks de tegenwerking die hij ondervond bij de top van de tv-stations werden Roddenberry’s talenten zeker herkend en erkend. Hij diende jaren als een gewaardeerd lid van de Writers Guild Executive Council (bestuurslid van het schrijversgilde) en was bestuurder van de Academy of Television Arts and Sciences (academie van televisiekunst en –wetenschappen). Roddenberry ontving drie doctorale eretitels als onderscheiding voor zijn betekenis en oeuvre: Doctor of Humane Letters van het Emerson College in Boston (1977), Doctor of Literature van het Union College in Los Angeles (1977) en Doctor of Sciences van Clarkson College in Potsdam, New York (1981). Hij won o.a. tweemaal de Hugo Award (prestigieuze prijs voor SF- of fantasy-verhalen) en kreeg de Saturn Award in 1980 (voor SF- fantasy en horror) voor zijn gehele werk.
Gene Roddenberry star of fame PPOp 4 september 1986 volgde Roddenberry’s ster op de befaamde Hollywood Walk of Fame. Na een campagne en collecte van de Star Trek fanclubs om de kosten van US$3.500 te dekken, stemde het comité dat over toekenning van de straattegel sterren ging in met zijn nominatie. Roddenberry werd de eerste schrijver/producer die er met een ster werd geëerd. De ster is te vinden bij bloknr 6600, vlakbij de hoek van Hollywood Boulevard en Las Palmas. (Zie verder ook deel 2.)

Copyright: Robin93.

(2015) Foto’s: Startrek.com, Wikimedia Commons.